HUMAN GENERATION
( Radio atanga Artificial Intelligence Khawvel)
Er. Chhungpuia Renthlei
Senior Technical Officer,
NIELIT Aizawl
Ka pu in Radio a ngaithla.
Ka pu in Radio a ngaithla.
Ka pa in Television a en.
Kei in computer hmangin Internet ka browse.
Ka fate chuan an hriat duh smartphone in Artificial Intelligence an zawt.
He thu tawite hian kum za chhung lek pawh a technology khawvel leh mihring nun inthlak danglam nasatzia a sawi fiah hle. Radio atanga Artificial Intelligence (AI) technology hmasawnna hian mimal, chhungkaw nun, kohhran, khawtlang leh sorkar inrelbawlna a thlak danglam nasa hle. Mizoram-ah pawh generation hrang hrangte hi tunah kan la khawsa ho vek a. Generation tinte hlutna leh an hun laia thil thleng te hriatsak hi lungrual taka khawsak ho nan a tul hle.
1. Silent Generation (1928–1945):
Computer leh digital technology awm hma lama piang an ni.Senior citizen kum 80 chunglam an ni fur tawh. Typewriter, Radio, leh Black & White Television te hi an hunlaia technology lar te a ni. An hun laiin electric an hnianghnar lova, radio hi hriatna bul ber a ni. World War II leh India Independence an hre pha a. An hun tawp lamah digital khawvel ah an cheng ve chauh. Tunlai technology an man pha meuh tawhlo. Harsatna tuar thei, taima Mizo nun mawi vawng nungtu generation an ni thung. Tunlai mite angin an ngaihdan an sawi chhuak zen zenlo. Thuneitute zah thiamin ngawirengin an thu an zawm thin avangin Silent Generation an ti. Kohhran upa min, chhungkaw lu leh khawtlang hruaitu hlun ber an ni.
2. Baby Boomers (1946–1964):
2. Baby Boomers (1946–1964):
World War II zawh hnu a khawvela naupang piang an pun nasat laia piang an nih vangin Baby Boomers an ti. Tunah Kum 62–80 mi te hi an ni. Television leh moon landing generation an ni. America an ngaisang hle. Mautam leh Mizoram buai an tuar nasa. Discipline leh community spirit an nei tha.YMA, kohhran leh khawtlang hruaitu hmasa te an ni. Kan khawtlang dinhmun siamtu pawimawh tak an ni. Colour TV, Audio Cassette, Cinema hmasatu an ni. WhatsApp hi Modern technology an hman thiam a ni a, chhungkua leh thiante nêna inbiak nan an hmang uar hle.
3. Generation X (1965–1980):
3. Generation X (1965–1980):
Tuna kum 46–61 mite hi an ni. Hming hranpa an nei lo. X (Unknown) an vuah. Analog leh digital khawvel inkâr generation an ni. Mizoram a Cinema , Smart TV, computer leh mobile phone hman tan hun an hre pha vek. Radio atanga internet leh AI thleng an hre phak.A taka computer, internet, e-mail, mobile phone e.t.c hmang hmasa ber generation an ni. (1970s–1980s) a Cassette Player, Black & White TV leh Typewriter lar hun lai, (1980s–1990s) a Mizoram state kan nih hun (1986), (1990s–2000s) a mizorama Computer zirna bultan hun leh Cable TV, Colour TV, VCR leh Walkman lar hun te an hre pha vek.
Generation vannei ber tiin an sawi thin. Office leh mimal hnathawh nan Personal Computer, Windows, Mobile Phone, Email, Internet & Social media an uar hle bawk. Kum 2000 atanga vawiin thlenga technology chhuak thar te an hmang tangkai hle bawk. Tunlaia office, school, college, YMA leh kohhran hruaitu tam ber te hi an ni.
4. Millennials (1981–1996):
4. Millennials (1981–1996):
Internet leh social media generation an ni. Tuna kum 30–45 mi te hi an ni. Kum 2000 (Millennium) velah an vanglai hun a thleng avangin Millennials an ti. Technology ah tawnhriat an ngah hle: (1980s–2000s) Computer, Video Game, CD Player,.Internet leh mobile Phone te, (1990s–2010s) a Google leh Social Media Revolution Yahoo, Facebook te. SMS, Orkut, Facebook, Blogging hmang uar ber ber te an ni. Internet, Google, Facebook, Smartphone leh Wi-Fi hmang uar ber te an ni. Ddigital khawvel siamtu pawimawh tak an ni. E-Commerce, Online Banking leh smartphone pawh an hmangthiam hle. Tuna teacher, doctor, engineer, entrepreneur leh thalai hruaitu tam ber te hi an ni.
5. Generation Z (1997–2012):
Tunlai tleirawl leh thalai rual kum 14–29, digital khawvela piang te hi an ni. Generation Y chhunzawm nan Generation Z an ti. Smartphone leh internet awm hnu a piang an ni. Mobile-First, Social-First Generation an ti bawk.Internet leh smartphone khawvelah an lo piang a, Computer, Smartphone, Internet leh Social media platform :-Facebook, WhatsApp, YouTube, Instagram te hi an tan thil thar a nilo. Social media hrang hrang an hmang nasa hle. An zirnaah pawh E-Learning Apps, Coding Bootcamps, leh Gamified Education te an hmang tam.
5. Generation Z (1997–2012):
Tunlai tleirawl leh thalai rual kum 14–29, digital khawvela piang te hi an ni. Generation Y chhunzawm nan Generation Z an ti. Smartphone leh internet awm hnu a piang an ni. Mobile-First, Social-First Generation an ti bawk.Internet leh smartphone khawvelah an lo piang a, Computer, Smartphone, Internet leh Social media platform :-Facebook, WhatsApp, YouTube, Instagram te hi an tan thil thar a nilo. Social media hrang hrang an hmang nasa hle. An zirnaah pawh E-Learning Apps, Coding Bootcamps, leh Gamified Education te an hmang tam.
Thu chhiar aiin visual content, a bik takin Memes, Reels, leh Short Videos te an ngaina zawk. An nunphung chu social media, mobile applications, e-commerce leh digital payments-ah a innghat nasa hle. Artificial Intelligence (AI) tools, influencers, online shopping, gaming leh cryptocurrency-ten an chiah hneh hle. Privacy leh personalization an ngai pawimawh hle. Social media pressure, fake news leh screen addiction te pawh an hmachhawn nasa. Tunah hian college student, young professional leh youth leader tangkai tak an ni.
6.Generation Alpha (2013–2024):
6.Generation Alpha (2013–2024):
Generation Alpha hi "AI Generation" an vuah. An pian tirh atangin Smartphones, Tablets, Voice Assistants, leh Artificial Intelligence (AI) an banphakah a awm.An naupan lai atangin Robotics, Virtual Reality (VR), Augmented Reality (AR), smart toys, YouTube Kids, leh online classrooms te an hmang nghali. An lifestyle chu digital a ni. AI assistants Alexa, Siri te nên an inbe thei a, Roblox leh Minecraft te an khel a, homework tihna atan pawh AI chatbots an hmang. Generation Alpha te hi Metaverse, Web3, leh automation khawvelah an lo puitling dawn a. Digital leh AI khawvel a kan future siamtu pawimawh berte an ni.
7. Generation Beta (2025–2039)
7. Generation Beta (2025–2039)
Human + AI Generation
Tuna nausen kum 1 leh a hnuai lam te hi an ni. A tam zawk chu an la piang lo. Artificial General Intelligence (AGI) leh Quantum Computing hmasawnna kara piang an ni. Mihring leh AI in pawlh Generation an ni. AI Teacher, AI Doctor, Smart City, Driverless Vehicle, AI Classroom, Smart Agriculture, Smart Healthcare leh Digital Government e.tc an hmachhawn dawn. Technology thiamna nen fimkhur taka enkawl an ngai ang.
Thurawn:
Mizoram-ah hian generation hrang hrangte hi chhungkaw khatah, kohhranah, office-ah, Political party, Kohhran, NGO leh khawtlang hmalaknaah kan awm ho vek a. Generation Gap vangin harsatna a thleng fo thin.Kan hun laia kan tih dan kha a la tha ber e tih ngaihdan pawm bur a, thangthar mila inherrem duh miah lo te, aia upate mawl leh thing ti em em te hian generation inkâr an ti chhe fo. Fing zawk nih inchuh aiin inzahtawnna leh inzirtir tawnna hi generation gap siamremna tha ber a ni.
Silent Generation leh Baby Boomers-ten nunphung, zahawmna, kohhran nun leh harsatna hmachhawn dan an hre chiang. Generation X leh Millennials-ten leadership, administration, computer leh internet an thiam. Generation Z leh Alpha-ten smartphone, social media, AI leh digital technology an hmang thiam. Chuvangin generation pakhatin a neih loh chu generation dangin a nei tih hriat a tul. Chhungkua, Office kohhran leh khawtlangah experience leh innovation, discipline leh digital skill te a inkawp rem chuan thawhona tha leh hmasawnna a awm thin.
A tawp berah chuan Mizoram hmasawnna hi generation pakhat chauh siam a ni lo. Silent Generation-in bul an tan a, Baby Boomers-in ti phuisui a, Generation X-in an kaihhruai a, Millennials-in an digitalize a, Generation Z-in an chak takin kalpuia a, Generation Alpha leh Beta-te’n an rawn chhunzawm zel dawn. Chuvangin generation hrang hrangte inel lovin, inzah tawnna, inhrethiamna leh inzirtir tawnna nen kan khawsak ho thiam chuan hmasawn duhawm tak kan hmu ang.
Tuna nausen kum 1 leh a hnuai lam te hi an ni. A tam zawk chu an la piang lo. Artificial General Intelligence (AGI) leh Quantum Computing hmasawnna kara piang an ni. Mihring leh AI in pawlh Generation an ni. AI Teacher, AI Doctor, Smart City, Driverless Vehicle, AI Classroom, Smart Agriculture, Smart Healthcare leh Digital Government e.tc an hmachhawn dawn. Technology thiamna nen fimkhur taka enkawl an ngai ang.
Thurawn:
Mizoram-ah hian generation hrang hrangte hi chhungkaw khatah, kohhranah, office-ah, Political party, Kohhran, NGO leh khawtlang hmalaknaah kan awm ho vek a. Generation Gap vangin harsatna a thleng fo thin.Kan hun laia kan tih dan kha a la tha ber e tih ngaihdan pawm bur a, thangthar mila inherrem duh miah lo te, aia upate mawl leh thing ti em em te hian generation inkâr an ti chhe fo. Fing zawk nih inchuh aiin inzahtawnna leh inzirtir tawnna hi generation gap siamremna tha ber a ni.
Silent Generation leh Baby Boomers-ten nunphung, zahawmna, kohhran nun leh harsatna hmachhawn dan an hre chiang. Generation X leh Millennials-ten leadership, administration, computer leh internet an thiam. Generation Z leh Alpha-ten smartphone, social media, AI leh digital technology an hmang thiam. Chuvangin generation pakhatin a neih loh chu generation dangin a nei tih hriat a tul. Chhungkua, Office kohhran leh khawtlangah experience leh innovation, discipline leh digital skill te a inkawp rem chuan thawhona tha leh hmasawnna a awm thin.
A tawp berah chuan Mizoram hmasawnna hi generation pakhat chauh siam a ni lo. Silent Generation-in bul an tan a, Baby Boomers-in ti phuisui a, Generation X-in an kaihhruai a, Millennials-in an digitalize a, Generation Z-in an chak takin kalpuia a, Generation Alpha leh Beta-te’n an rawn chhunzawm zel dawn. Chuvangin generation hrang hrangte inel lovin, inzah tawnna, inhrethiamna leh inzirtir tawnna nen kan khawsak ho thiam chuan hmasawn duhawm tak kan hmu ang.

0 Comments